FOB, CIF, EXW: hangisi sizin için doğru?
Donanım sevkiyatında teslim şekli seçimi navlun, sigorta ve risk devrini birlikte belirler. Üç yaygın Incoterm'in gerçek maliyet etkisi.
Teslim şekli, malın fiziksel yolculuğunu değil, sorumluluğun nerede el değiştirdiğini tanımlar.
Teklif karşılaştırırken en sık yapılan hata, iki fiyatı aynı teslim şekliymiş gibi yan yana koymaktır. EXW fiyatı FOB fiyatından düşük görünür — çünkü içinde limana kadar olan hiçbir masraf yoktur.
Üçünü ayıran nedir?
Fark, masrafın ve riskin hangi noktada alıcıya geçtiğidir. EXW'de mal fabrika kapısında teslim edilir; yükleme, iç nakliye, gümrük ve navlun alıcıdadır. FOB'da satıcı malı gemiye kadar getirir. CIF'te navlun ve sigorta da satıcıdadır.
Teslim şekli bir fiyat kalemi değil, sorumluluğun sınırıdır. Fiyatı ancak aynı sınırda karşılaştırabilirsiniz.
| Kalem | EXW | FOB | CIF |
|---|---|---|---|
| İç nakliye | Alıcı | Satıcı | Satıcı |
| İhracat gümrüğü | Alıcı | Satıcı | Satıcı |
| Navlun | Alıcı | Alıcı | Satıcı |
| Sigorta | Alıcı | Alıcı | Satıcı |
Hangi durumda hangisi?
Kendi forwarder'ı ve konsolidasyon hattı olan alıcılar genellikle FOB ister; navlunu kendi anlaşmalı fiyatından çeker. İlk kez çalışılan pazarlarda ve küçük hacimlerde CIF, alıcı için öngörülebilirlik sağlar. EXW ise yalnızca alıcının Türkiye'de operasyonu varsa mantıklıdır.
- Alıcının forwarder'ı var mı?
- Hacim konteyner doldurmaya yetiyor mu?
- Sigorta kimin poliçesinden daha ucuza çıkıyor?
- Akreditif şartları hangi teslim şeklini zorunlu kılıyor?
Teklife nasıl yansıtmalı?
Proformada teslim şeklini, yükleme ve varış limanını birlikte yazın. Aynı müşteriye iki alternatif sunacaksanız ikisini de aynı satırda gösterin — alıcı farkı ancak böyle görebilir.
İlgili yazılar
Tümünü gör ›HS kodu: gümrükteki gerçek ürün adınız
Gümrük sizin ürün adınızı okumaz; tarife pozisyonunu okur. Aynı kutuda giden bir menteşe ile bir kapı kolu farklı alt pozisyonlara girer ve farklı vergi oranlarıyla karşılaşır. Bu yüzden HS kodu bir formalite değil, teklifin fiyat bileşenidir.
Numune süreci: 7 günde kapınızda
Katalog fotoğrafı bir kolun tornalama kalitesini göstermez. Kaplama tonu, kolun eldeki ağırlığı, menteşe rulmanının sesi — hepsi elde anlaşılır. Numune, satın alma kararının en ucuz aşamasıdır. Bir konteyner sipariş etmeden önce elde tutulan üç kalem, aylar sonra çıkacak bir uyuşmazlığı baştan önler.
Akustik tavan: emmek mi, engellemek mi?
Proje toplantılarında en sık duyduğumuz cümle: "akustik panel istiyoruz". Ama akustik tek bir özellik değil; iki ayrı işten oluşur. Ses odanın içinde mi fazla (yankı, gürültü birikmesi), yoksa odalar arasında mı sızıyor (mahremiyet)? Doğru panel bu ayrımdan sonra seçilir.